Czy kremacja zwłok jest zgodna z wiarą katolicką?
Godne pożegnanie zmarłego jest ważne dla każdego, kto był z nim blisko. Szczególne znaczenie pogrzeb ma dla chrześcijan. Zazwyczaj przeprowadza się pochówek ciała w trumnie, jednak obecnie coraz częściej wykonuje się też kremację. Osoby, którym zależy na tym, aby pogrzeb przebiegał zgodnie z zasadami ich wiary, mają nierzadko jednak wątpliwości, czy mogą pozwolić na spopielenie zwłok ich bliskich. Co o kremacji sądzą władze kościoła?
Kremacja zwłok a wiara katolicka
Wiara katolicka pozwala na kremację zwłok od 1963 roku. Zapis ten znajdziemy w Kodeksie Prawa Kanonicznego. Warto też zaznaczyć, że od 1997 możliwe jest także odprawienie liturgii pogrzebowej przy spopielonych szczątkach.
Dla chrześcijan ważną kwestię stanowi jednak również to, w jaki sposób będą przechowywane prochy. Powinny zostać złożone w świętym miejscu, czyli na cmentarzu. Mogą też znaleźć się w kościele. Nie należy natomiast zostawiać prochów w dowolnie wybranym miejscu, np. wrzucać do wody. Niedozwolone jest także trzymanie ich w domu czy wykonywanie ze spopielonego ciała pamiątek. To ma służyć zapewnieniu szacunku zmarłemu.
Jak przebiega pogrzeb chrześcijański w przypadku spopielenia zwłok?
Pogrzeb w przypadku podjęcia decyzji o spopieleniu zwłok będzie przebiegać podobnie jak wtedy, gdy ciało spoczywa w trumnie. Należy jednak pamiętać, że w tym przypadku pożegnanie jest organizowane jeszcze przed kremacją. Uroczysta msza żałobna odbywa się na tych samych zasadach.
W organizacji uroczystości zgodnie z zasadami religii oraz z oczekiwanym poszanowaniem dla zmarłego pomóc może zakład pogrzebowy. Zdecydowanie się na jego usługi umożliwia odciążenie najbliższych zmarłego w formalnościach oraz w innych kwestiach związanych z przygotowaniem godnego pożegnania dla bliskiej im osoby.
Dlaczego kościół katolicki początkowo nie akceptował kremacji?
Przez większą część historii kościół jednoznacznie sprzeciwiał się spopielaniu ciał, traktując pochówek do ziemi jako wyraz wiary w zmartwychwstanie. Stanowisko to zmieniło się dopiero w drugiej połowie dwudziestego wieku, gdy uznano, że kremacja sama w sobie nie godzi w wiarę, jeśli nie wynika z odrzucenia nauki o zmartwychwstaniu. Otworzyło to drogę katolikom, którzy z różnych powodów — praktycznych, ekonomicznych lub osobistych — wybierają tę formę pożegnania.
Gdzie według nauki kościoła można złożyć urnę?
Miejsca przeznaczone do złożenia prochów są ściśle określone, choć nie są szczególnie wymagające. Dla katolika urna powinna trafić do miejsca poświęconego:
- grób ziemny lub murowany na cmentarzu parafialnym,
- kolumbarium, czyli specjalnie przeznaczona ściana z niszami,
- grobowiec rodzinny, w którym pochowani są krewni,
- kaplica cmentarna lub niesakralne pomieszczenie cmentarne.
Czy parafia może odmówić ceremonii przy urnie?
Co do zasady proboszcz nie powinien odmawiać liturgii pogrzebowej z powodu samej kremacji, ponieważ obowiązujące przepisy kościelne wyraźnie ją dopuszczają. Mogą jednak pojawić się sytuacje wymagające indywidualnej rozmowy z duszpasterzem, na przykład gdy rodzina rozważa rozsypanie prochów lub przechowywanie urny w domu, co jest niedopuszczalne zarówno pod kątem prawnym, jak i religijnym.
Pogrzeb po kremacji może mieć dwie formy. Pierwsza to spopielenie zwłok przed ceremonią — wtedy urna jest obecna podczas mszy. Druga to msza pogrzebowa nad trumną, a kremacja następuje po niej, z osobnym pochówkiem urny w późniejszym terminie. Wybór formy uzgadnia się z proboszczem oraz z zakładem pogrzebowym, biorąc pod uwagę dostępność krematorium i terminy na cmentarzu.