Jak wygląda pogrzeb wojskowy?

Śmierć każdego człowieka jest ogromnym ciosem dla bliskich. Organizując pochówek pragnie się oddać zmarłemu należyty hołd i pożegnać go, zgodnie z jego ostatnią wolą, zachowując charakter ceremonii pogrzebowej, spójny z życiem zmarłego. Dla każdego z nas może przyjąć ona nieco inny wymiar, opiewać o inne elementy i zawierać indywidualne nawiązania do osoby, którą żegnamy.

Szczególny przebieg mają wojskowe ceremonie pogrzebowe. Chociaż zgodnie z tzw. ceremoniałem zawierają one elementy stałe, to tak samo, jak pogrzeb osób cywilnych mogą być one w pewnych granicach modyfikowane. Bez wątpienia jednak pogrzeb wojskowy znacznie różni się od ceremonii pogrzebowych innych obywateli.

Pogrzeb żołnierza, zgodny z ceremoniałem wojskowym

Ceremoniał wojskowy zakłada nieco inne elementy pogrzebu, niż przy pochówku osób niezwiązanych z armią. Trumnę ze zmarłych otaczają z obu stron żołnierze w strojach galowych w odległości około metra. Na każdym z jej rogów ustawieni są dodatkowo wartownicy. Ceremonię rozpoczyna dowódca organizujący pochówek, na sygnał którego trębacze rozpoczynają grać ustalone wcześniej z rodziną utwory, poprzedzone standardowymi kompozycjami pogrzebowymi. Następnie sygnał przejmują werbliści, którzy grają modelowane tremollo gdy trumna jest opuszczana do dołu.

Przed rozpoczęciem ceremonii pogrzebowej ustala się dodatkowo tzw. kompanię honorową, która przejdzie w kondukcie wraz z orkiestrą i osobami zebranymi, by pożegnać zmarłego żołnierza. Kompania honorowa odpowiedzialna jest za przemarsz z symbolami religijnymi, kwiatami oraz odznaczeniami wojskowymi zmarłego. Kolejno na początku konduktu znajduje się kompania honorowa, za nią orkiestra, kapelan wojskowy, duchowny, mistrz ceremonii oraz osoby niosące trumnę, wartownicy, asysta, rodzina zmarłego oraz wszystkie inne osoby, które pragną uczestniczyć w pogrzebie. Cały kondukt żałobny rusza na wyraźny znak dowódcy organizującego pochówek. Po sygnale „marsz” kondukt rusza w rytm granego marszu żałobnego.

Komu przysługuje pogrzeb wojskowy?

Prawo do pochówku z honorami wojskowymi ma w pierwszej kolejności żołnierz pełniący czynną służbę w chwili śmierci. Otrzymują go również żołnierze rezerwy, weterani działań poza granicami państwa oraz osoby odznaczone najwyższymi odznaczeniami państwowymi i wojskowymi. Ceremoniał obejmuje również byłych żołnierzy zawodowych w stanie spoczynku. O nadanie oprawy wojskowej rodzina występuje do właściwej jednostki wojskowej lub Wojskowego Komendanta Uzupełnień, składając wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi służbę zmarłego.

Z jakich elementów składa się ceremoniał wojskowy?

Wojskowy charakter ceremonii widać w kilku stałych elementach, które wyróżniają taki pogrzeb:

• asysta honorowa złożona z żołnierzy w mundurach galowych,
• oddanie salwy honorowej nad otwartym grobem zmarłego,
• flaga państwowa składana w trójkątny kształt i wręczana rodzinie,
• eksponowanie odznaczeń wojskowych zmarłego na poduszce honorowej.

Czy pogrzeb wojskowy musi być uroczystością katolicką?

Nie. Ceremoniał wojskowy łączy się tradycyjnie z obrzędem religijnym, najczęściej katolickim, ale nie jest to wymóg. Coraz częściej organizowane są pogrzeby wojskowe w obrządku prawosławnym, ewangelickim lub w formie świeckiej. Rodzina decyduje o charakterze religijnym ceremonii, a wojsko dostosowuje swój udział do przyjętej oprawy. W każdym przypadku oddanie honorów wojskowych, salwa i hymn pozostają niezmienne — to elementy państwowe, nie wyznaniowe.