Transport zwłok w świetle przepisów

Śmierć bliskiej osoby to niezwykle przykre wydarzenie, do którego często dochodzi w najmniej spodziewanym momencie. Rodzina musi wówczas zająć się organizacją wszelkich formalności związanych z organizacją ceremonii pogrzebowej. Sytuacja staje się nieco bardziej skomplikowana, jeżeli pochówek ma się odbyć z dala od miejsca, w którym znajdują się zwłoki, na przykład w innej części kraju albo za granicą. Jak wygląda transport zwłok w świetle przepisów? O czym musi pamiętać rodzina zmarłej osoby?

Jakie można przewieźć zwłoki w Polsce?

Często zdarza się tak, że do zgonu dochodzi z dala od miejsca zamieszkania. Rodzina wówczas zwykle decyduje się na organizację pogrzebu na cmentarzu rodzinnym. W takim przypadku konieczne jest przewiezienie zwłok zgodnie z obowiązującymi przepisami. Uzyskanie pozwolenia na transport zwłok jest konieczne w przypadku, w którym znajdują się one w odległości przekraczającej 60 kilometrów (muszą być przewiezione transportem drogowym).

Wspomniane zezwolenie jest wydawane przez powiatowego inspektora sanitarnego. Aby je otrzymać, rodzina zmarłego musi złożyć pisemny wniosek. Istotne są również warunki, które muszą zostać spełnione, aby przewieźć zwłoki. Przede wszystkim może się tym zająć uprawniona firma – większość zakładów pogrzebowych oferuje taką usługę. Jeżeli natomiast chodzi o warunki przewozu, to niezbędna jest drewniana trumna wyposażona w warstwę substancji pyłochłonnej o grubości 5 centymetrów.

Jakie formalności trzeba załatwić, aby przewieźć zwłoki z zagranicy?

Czasami również zdarza się tak, że do śmierci dochodzi za granicą. Wówczas rodzina zmarłego musi uzyskać dwa dokumenty: pozwolenie starosty, który pełni swoją funkcję w miejscu przyszłego pochówku, oraz zgodę polskiego konsula.

W tym przypadku ciało może być przewożone samochodem albo przetransportowane samolotem czy statkiem, przy czym środek transportu musi być zdezynfekowany. Warto również zwrócić uwagę na pewne wyjątki związane z transportem zwłok z zagranicy. Jeśli do zgonu dojdzie na skutek choroby zakaźnej (na przykład cholery albo dżumy), to pozwolenie na transport może być wydane dopiero po upływie dwóch lat od dnia zgonu.

Ile kosztuje transport zwłok i od czego zależy cena?

Koszt przewozu ciała wynika z kilku czynników, dlatego trudno mówić o jednej uniwersalnej stawce. Liczy się przede wszystkim dystans między miejscem zgonu a docelowym miejscem pochówku, ponieważ stawka za kilometr to zwykle podstawa kalkulacji. Drugi czynnik to konieczność wykonania dodatkowych usług, takich jak włożenie ciała do specjalnej trumny transportowej, ekshumacja czy oczekiwanie na uzyskanie zezwoleń. Trzeci element to pora i miejsce odbioru, ponieważ przewozy w godzinach nocnych, w weekendy oraz z trudno dostępnych lokalizacji bywają droższe.

Czy trumna na czas transportu musi być specjalna?

Tak, polskie przepisy wymagają konkretnego typu trumny przy przewozie na odległość powyżej sześćdziesięciu kilometrów. Najczęściej jest to drewniana trumna z wkładem cynkowym lub innym hermetycznym materiałem, uzupełniona warstwą substancji pyłochłonnej. W przypadku transportu lotniczego dochodzą dodatkowe wymogi międzynarodowe, w tym certyfikat trumny i odpowiednie zabezpieczenie przed zmianami ciśnienia. Większość zakładów pogrzebowych ma takie trumny w stałej ofercie, dlatego rodzina nie musi sama szukać dostawcy ani martwić się o szczegóły techniczne.

Kto może legalnie zajmować się transportem zwłok?

Przewóz ciała nie jest usługą, którą może wykonywać dowolny przewoźnik. Firmę i pojazd obowiązują konkretne wymagania prawne:

• wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie przewozu zwłok,
• pozytywna opinia powiatowego inspektora sanitarnego o pojeździe,
• samochód zarejestrowany jako pojazd specjalny do transportu zwłok,
• oddzielona kabina kierowcy oraz część ładunkowa odporna na środki dezynfekujące,
• przeszkolony personel oraz wyposażenie do dezynfekcji po każdym przewozie.

Po przewozie ciała każdy karawan jest dezynfekowany i przygotowywany do kolejnego zlecenia, a dokumentacja transportu trafia do archiwum zakładu pogrzebowego.